Κ.Π.Ε. Κισσάβου – Ελασσόνας

Το Κ.Π.Ε. Ελασσόνας ιδρύθηκε το 2008 (Υπ. Αριθμ 164122/Γ7/ ΦΕΚ 2628/24-12-2008 του ΥΠΕΠΘ) ικανοποιώντας την ανάγκη της τοπικής κοινωνίας για διερεύνηση του περιβαλλοντικού πλούτου της περιοχής. 

Το 2009 εγκαινιάστηκε από τον Οικουμενικό Πατριάρχη και ξεκίνησε επίσημα τη λειτουργία του δραστηριοποιούμενο στην ευρύτερη περιοχή της Ελασσόνας.

Το 2011 το ΚΠΕ Ελασσόνας συγχωνεύτηκε με το ΚΠΕ Κισσάβου – Μαυροβουνίου δημιουργώντας ένα ενοποιημένο ΚΠΕ για όλη τη Λάρισα με την ονομασία «Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου – Ελασσόνας». (Το ΚΠΕ Κισσάβου – Μαυροβουνίου Ιδρύθηκε με τη συνεργασία του Υπ.Ε.Π.Θ. και του Δήμου Αγιάς, μεταξύ των οποίων υπογράφηκε προγραμματική σύμβαση διάρκειας 15 χρόνων στις 28/1/2005. Η πρόταση ίδρυσης του Κ.Π.Ε. στην Αγιά υποστηρίχθηκε και από τους όμορους Δήμους Λακέρειας, Νέσσωνος, Μελιβοίας, Ευρυμενών, καθώς και από την ιστορική κοινότητα Αμπελακίων.)

Ο Δήμος, ο οποίος είναι μεγαλύτερος σε έκταση και πληθυσμό από 8 Νομούς της Ελλάδας και ταυτόχρονα ο μεγαλύτερος δήμος του Νομού Λάρισας, καλύπτει επιφάνεια 1.470.412 στρέμματα, με ποσοστό 39% ορεινής διαμόρφωσης, 38% ημιορεινής και 23% πεδινής. Το ημιορεινό τοπίο της περιοχής προσδιόρισε τις ασχολίες των κατοίκων. Έτσι οι γεωργικές ενασχολήσεις και η κτηνοτροφία αποτελούν τις κύριες παραγωγικές δραστηριότητες της περιοχής. Την περιοχή τη χαρακτηρίζει η καλή ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος (έδαφος, νερό, αέρας). Το κλίμα της περιοχής είναι ηπειρωτικό, με κρύους ξερούς χειμώνες και ζεστά καλοκαίρια, προσδιορίζει σε κάποιο βαθμό το είδος των καλλιεργειών.

Η Ελασσόνα σήμερα αποτελεί την έδρα ομώνυμου δήμου. Ο πληθυσμός της πόλης ανέρχεται σε 7.233 κατοίκους (Ε.Σ.Υ.Ε. Απογραφή πληθυσμού 2001), ενώ συνολικά ο πληθυσμός του Δήμου, που περιλαμβάνει τους οικισμούς όλης της Επαρχίας Ελασσόνας, ανέρχεται σε 40.000 κατοίκους.

Η πόλη της Ελασσόνας είναι κτισμένη στη βόρεια άκρη λεκανοπεδίου, στους πρόποδες χαμηλών και κατάφυτων λόφων. Αναπτύσσεται επάνω στην Εθνική οδό που συνδέει τη Λάρισα και τη Κοζάνη και σε απόσταση 40 χλμ. από τη Λάρισα. Σήμερα διακρίνονται τα ερείπια ενός οχυρωματικού τείχους, γύρω από έναν λόφο που πρέπει να ήταν η ακρόπολη της αρχαίας πόλης. Άλλωστε, σ’ αυτόν το λόφο βρίσκεται κτισμένο η Μονή της Παναγίας της Ολυμπιώτισσας, που αποτελεί την πνευματική σκέπη για την πόλη μας.

Η οικονομική δραστηριότητα της περιοχής εστιάζεται στην ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα (σημαντικές εκροές της περιοχής: καπνός, γάλα, κρέας). Μεταποιητικές λειτουργίες στηρίζουν την τοπική οικονομία (3 εργοστάσια γαλακτοκομικών προϊόντων, 1 εργοστάσιο κεραμοποιίας κ.ά.). Τέλος, αναπτύσσονται υποστηρικτικές υπηρεσίες του τριτογενούς τομέα (σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, παράρτημα ΙΕΚ, Κέντρο Υγείας, δημόσιες υπηρεσίες κ.ά.).

Οι κύριες αναπτυξιακές παρεμβάσεις στην περιοχή γίνονται στην διαχείριση των επιφανειακών υδάτων (υδατοσυλλογές, φράγματα). Η ανάπτυξη καινοτόμων δραστηριοτήτων στην περιοχή επικεντρώνεται στην δημιουργία συνεταιρισμού βιοκαλλιεργητών του δήμου Σαρανταπόρου, στην καλλιέργεια καπνού για παραγωγή πούρων στο δήμου Ποταμιάς, στην καλλιέργεια αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών κ.ά.

Το Κέντρο Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης Κισσάβου – Ελασσόνας υλοποιεί τα παρακάτω προγράμματα.

  • Όλυμπος, Ιστορία – Οικολογία
  • Βιολογική Γεωργία, αρωματικά και φαρμακευτικά φυτά
  • Υδάτινη Ενέργεια – Μυλολογία
  • Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας – Κλιματική Αλλαγή
  • Παραδοσιακή Αρχιτεκτονική – Πέτρινα γεφύρια
  • Μονοπάτια της πέτρας και του δάσους στον Κίσσαβο
  • Διαδρομές φύσης και πολιτισμού στη Λάρισα (Κοινή υλοποίηση με το Διαχρονικό Μουσείο Λάρισας)
  • Ένα σπίτι αφηγείται (Κοινή υλοποίηση με το Λαογραφικό Ιστορικό Μουσείο Λάρισας)

Από τα παραπάνω προγράμματα, το πρόγραμμα «Μονοπάτια της πέτρας και του δάσους στον Κίσσαβο» υλοποιείται στην Αγιά και στην ευρύτερη περιοχή του Κισσάβου, τα προγράμματα «Διαδρομές φύσης και πολιτισμού στη Λάρισα» και «Ένα σπίτι αφηγείται» υλοποιούνται στην πρωτεύουσα του Νομού, τη Λάρισα, προκειμένου να διευκολύνει όλα τα σχολεία τα οποία δεν έχουν τη δυνατότητα μετακίνησης, ενώ όλα τα υπόλοιπα υλοποιούνται στην περιοχή της Ελασσόνας, που είναι και η έδρα του ΚΠΕ. 

Ναυαρχίδα των προγραμμάτων του ΚΠΕ αποτελεί το πρόγραμμα «Όλυμπος, Ιστορία – Οικολογία» καθώς επικεντρώνεται στο ιστορικότερο, ψηλότερο και πιο μυθολογικό βουνό της Ελλάδας, τον Όλυμπο.

Ο Όλυμπος στα προγράμματα του ΚΠΕ Κισσάβου -Ελασσόνας

Ο Όλυμπος χαρακτηρίζεται ως ο Παρθενώνας της ελληνικής φύσης. Με σπάνια ενδημικά φυτά. Με Αλπικά Τοπία απαράμιλλης φυσικής ομορφιάς. Με μοναδικά Περιβαλλοντικά Μονοπάτια. Ένα μνημείο της φύσης ιδανικό πεδίο για Περιβαλλοντική Εκπαίδευση.

Στο πρόγραμμά μας οι μαθητές, μέσα από συνεργατικές και συμμετοχικές μεθόδους, θα γνωρίσουν τα οικοσυστήματα του Ολύμπου, θα προσεγγίσουν το μύθο του και θα ευαισθητοποιηθούν για τους επαπειλούμενους κινδύνους από ανθρωπογενείς επεμβάσεις. 

Συγκεκριμένα:

Ομάδες μαθητών μέσα από επισκέψεις σε χώρους αξιόλογης φυσικής ομορφιάς θα παρατηρήσουν, θα ερευνήσουν, θα αναλύσουν και θα μελετήσουν τους βιοτικούς και αβιοτικούς παράγοντες που συνθέτουν το περιβάλλον του βουνού.

Οι μαθητές θα προσεγγίσουν το πολιτισμικό περιεχόμενο του βουνού με επισκέψεις στους αρχαιολογικούς χώρους της Περραιβικής Τριπολίτιδας και τους παραολύμπιους παραδοσιακούς οικισμούς.

Κάθε ομάδα θα ερευνά και  θα εντοπίζει τις ανθρωπογενείς παρεμβάσεις, όπως οδικά δίκτυα, οικισμούς, έργα άρδευσης, υλοτομίες, βόσκηση, τουριστικές εγκαταστάσεις, αποτελέσματα φωτιάς κ.ά.. θα παρατηρούν, θα συλλέγουν και θα καταγράφουν πρωτογενή δεδομένα. Αυτές οι παρατηρήσεις και τα δεδομένα θα καταγράφονται σε φύλλα εργασίας τα οποία θα παρουσιάζονται στην ολομέλεια  των μαθητών για εξαγωγή τελικών συμπερασμάτων.

Γενικότερα. το πρόγραμμα θα αποσκοπεί να βιώσουν οι μαθητές την μοναδικότητα του Ολύμπου και παράλληλα, να ευαισθητοποιηθούν στην κατεύθυνση προστασίας και διατήρησης των φυσικών περιοχών, ως καταφύγια της άγριας ζωής και ως χώροι αναζήτησης και επικοινωνίας ανθρώπου και φύσης.  

Κ.Π.Ε. Κισσάβου – Ελασσόνας
Ελασσόνα 40200
Ελασσόνα 40200
Ελλάδα